Gramatyka: dlaczego myśleć o przestrzeni?

Wszystkim językom jest to wspólne. Wszystkie spacjalizują, czyli odnoszą czas do fizycznej przestrzeni. Najwyraźniej istota ludzka rozumuje, iż aby się coś stało, musi być po temu miejsce.

 

Słówko spacjalizacja pochodzi od łacińskiego spatium. Znaczyło miejsce, przestrzeń, pomieszczenie, lub zakres.

 

Owo słówko o łacińskich korzeniach można po angielsku wymawiać [speIsh-] bądź [speItIal], aby uniknąć pomylenia ze special.

 

SCREENSHOT FROM THE SPACE ODYSSEY BY STANLEY KUBRICK

Space Odyssey: Mommy is gone „to shopping”.
Metro Goldwyn-Meyer

Dziewczynka z ODYSEI KOSMICZNEJ mówi, że jej mama poszła „do zakupów”. Odnosi aktywność osoby do miejsca, czyli spacjalizuje.

 

Kompetencja dla językowych zastosowań jak imiesłów przychodzi później. Jednak wczesne sposoby myślenia o czasie i przestrzeni nie znikają wraz z dorastaniem, a spacjalizuje większość dzieci.

 

Miejsce może nie być określone, zwłaszcza gdy pomyśleć o dużych centrach handlowych. Większość dzieci jednak rozumuje, iż osoba musi się gdzieś znajdować, a jeśli iść, to do tego miejsca.

 

My ludzie uczymy się wpierw, jako dzieci, gdzie są obiekty, stworzenia, wydarzenia, czy ludzie. Uczymy się mówić kiedy coś się dzieje potem. Orientacja w przestrzeni fizycznej jest prymarna, stąd nazwa spacjalizacja.

 

Nie tylko w angielskim są słowa których da się używać dla przestrzeni zarówno jak czasu. Fraza jak
BEFORE the turn”, mogłaby mówić o miejscu;
BEFORE ten”, mogłaby mówić o czasie.

 

Języki różnią się co do słów dla transakcji między czasem i miejscem, spacjalizacja pozostaje jednak zdrowym myśleniem, także kiedy jesteśmy dorośli.

 

Spróbujmy lekkiej łamigłówki. Jeśli nasze odpowiedzi będą spójne w porównaniu z rodziną, przyjaciółmi, czy innymi ludźmi, możemy uznać rzecz za naturalną, nawet jeśli nie myśleliśmy, że coś takiego jak spacjalizacja może istnieć.

 

ZADANIE 1. Mamy cztery krótkie słówka i cztery wzorce. Próbujemy dobrać owe wzorce i słówka w pary.

 

Oto cztery krótkie słówka:
TO (po polsku do);
ON (po polsku na);
AT (po polsku przy);
IN (po polsku w, we).

 

Oto cztery wzorce:
A. I think.
Jestem zdania czy opinii, że…
Ogółem uważam; myślę, że…

 

B. I am thinking.
(Tu i teraz) rozmyślam, zastanawiam się;
(Teraz) myślę nad…

 

C. I have thought.
(Obecnie mija już jakiś czas, jak o tej sprawie) myślę;
(Obecnie mija już jakiś czas, jak) jestem tego zdania;
Dotąd uważałem bądź uważałam…

 

D. I have been thinking.
(Obecnie mija już jakiś czas, jak) nad tym rozmyślam;
(Obecnie mija już jakiś czas, jak) się nad tym zastanawiam.

 

Jednego doboru już dla nas dokonano:
C. TO: I have thought.

 

ZADANIE 2. Myślenie o myśleniu jest rzeczą zupełnie zwyczajną i uczenie się języka bez tej zdolności mogłoby i nie mieć sensu. Zdarza się nam robić plany, przewidywać sytuacje, także zawodowe i finansowe.

 

Zastanówmy się, czy dobralibyśmy powyższe wzorce i krótkie słówka inaczej, dla następujących fraz.

 

E. I thought.
(PRZESZŁOŚĆ)
|
I will think.
(PRZYSZŁOŚĆ)

 

O PRZESZŁOŚCI:
Byłem bądź byłam zdania czy opinii, że…
Ogółem uważałem bądź uważałam, że…

DECYZJA O PRZYSZŁOŚCI:
(Pewnie i tak) będę zdania czy opinii, że…
(I tak) ogółem będę uważać, że…
(Jak tak będzie, to pewnie) pomyślę, że… i…

 

F. I was thinking. (PRZESZŁOŚĆ)
|
I will be thinking. (PRZYSZŁOŚĆ)

 

O PRZESZŁOŚCI:
(Tam i wtedy) rozmyślałem lub rozmyślałam nad…
(W tamtej sytuacji) zastanawiałem się lub zastanawiałam, czy…

DECYZJA O PRZYSZŁOŚCI:
(Jak dojdzie do takiej sytuacji, pewnie) będę rozmyślać;
(Jeżeli sytuacja będzie tego wymagać) będę myśleć (zastanawiać się), czy…

 

G. I had thought. (PRZESZŁOŚĆ)
|
I will have thought. (PRZYSZŁOŚĆ)

 

O PRZESZŁOŚCI:
Wtedy, już jakiś czas myślałem lub myślałam, że…
Do wtedy uważałem bądź uważałam, że…

DECYZJA O PRZYSZŁOŚCI:
(Do wtedy) to przemyślę;
(Jak sytuacja tak się zmieni, to) będę tak uważać tylko do wtedy…

 

H. I had been thinking. (PRZESZŁOŚĆ)
|
I will have been thinking. (PRZYSZŁOŚĆ)

 

O PRZESZŁOŚCI:
Wtedy rozmyślałem lub rozmyślałam nad tym już przez jakiś czas;
Zastanawiałem się lub zastanawiałam wtedy już jakiś czas…

DECYZJA O PRZYSZŁOŚCI:
(Wtedy) będę już nad tym rozmyślać dość długo
(i uznam, że mogę podjąć decyzję).

 

Jeżeli jesteśmy ciekawi wyników, zapraszam do lektury:
ASPEKTY GRAMATYCZNE, CZY KOGNITYWNE ZMIENNE?

*****

LINK: READ THIS IN AMERICAN ENGLISH

Reklamy

Zapraszam do komentowania

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s