Inter-język Larry Selinkera

Larry Selinker rozwinął swoją teorię INTER-JĘZYKA bądź „trzeciego języka” w roku 1972. W mózgu budzi się „psychologiczna struktura latentna”, kiedy istota ludzka uczy się drugiego języka, stwierdził pan Selinker.

 

Uczymy się DRUGIEGO JĘZYKA, jeżeli zdarzyło się nam przedtem powiedzieć parę słów w innym. Mojemu polskiemu było daleko do wprawy, kiedy zaczęłam się uczyć amerykańskiego. Pamiętam ów moment kognitywny, gdy pears całkiem się różniły od gruszek.

 

Miałam około pięciu lat i jeszcze nieco przedszkola do odrobienia. Coraz więcej osób wcześnie zaczyna naukę dwóch czy więcej języków.

 

 

Spróbujmy rozumować bez wskazywania na kogokolwiek konkretnie. Wyobraźmy sobie Eduardo.

 

Eduardo urodził się w Ameryce, w rodzinie hiszpańsko-języcznych imigrantów. Mówił głównie po hiszpańsku, zanim poszedł do szkoły. Jego rodzice mówili po hiszpańsku, a przyjaciele w jego okolicy miasta byli wszyscy pochodzenia hiszpańskiego.

 

Eduardo zawsze był jednak dobrze świadom amerykańskiego w swoim otoczeniu, także poprzez radio i telewizję.

 

Teraz Eduardo ma 20 lat. Studiuje na stopień z IT. Całki eliptyczne przychodzą mu łatwo, ale potrzebowałby słownika, żeby przetłumaczyć matematykę z angielskiego na hiszpański — uczył się i mówił o matematyce zawsze po angielsku.

 

Pan Selinker by twierdził, iż hiszpański to pierwszy język Eduardo.

 

Hiszpański jednak nie był pierwszy w miłości. Dziewczyna Eduardo jest Amerykanką. Jest naprawdę skarbem i dobra rozmowa jest dla niej naturalna. Amerykański to jej jedyny język.

 

Kiedy Eduardo mówi swojej serdeńko że ją kocha, mówi to po angielsku i tak myśli. Pan Selinker powiedziałby, że Eduardo używa drugiego języka aby wyrażać odczuwanie, a musi być inna, trzecia albo inter-językowa forma w jego głowie, na której Eduardo polega.

*****

WGLĄD Z DOŚWIADCZENIA

Niezależnie od pochodzenia społecznego i płci, ludzie mają języki prymarne, raczej niż pierwsze czy drugie.

 

Moim językiem prymarnym dla lingwistyki jest amerykański angielski. Potrzebuję słownika dla przekładu własnej pracy językowej na polski, chociaż to mój język rodzimy.

*****

 

Ai-li urodziła się jak Eduardo, w Ameryce. Jej dziadkowie byli Chińczykami. Zawsze lubiła języki. Uczyła się amerykańskiego razem z chińskim, zanim poszła do szkoły.

 

Jak miała około dziesięciu lat, zaczęła się uczyć niemieckiego i francuskiego.

 

Teraz Ai-li kończy uniwersytet. Pisze pracę o odniesieniu przestrzennym w niemieckim i francuskim — jej dwóch „drugich językach”, czy „trzecich-drugich”?

 

Jeśli liczyć amerykański jako drugi, niemiecki i francuski byłyby trzecim lub czwartym, ale właściwie uczy się i pracuje z wszystkimi swoimi językami, od jakichś 14 lat.

*****

WGLĄD Z DOŚWIADCZENIA

Język prymarny nie jest ustaloną opcją. Osoba wielojęzyczna nada priorytet językowi relewantnemu, zależnie od środowiska i kontekstu.

 

Jeżeli język prymarny przeważa w jakimś aspekcie doświadczenia, może się stać „adeptem”. Nauka niemieckiego poszła mi lepiej, kiedy zaczęłam go odnosić do amerykańskiego, a nie polskiego. To samo się stało z nauką francuskiego, sprawa więc nie polega na językowych grupach, czy „rodzinach”.

*****

To z powodu latentnych struktur psychologicznych w mózgu, uczniowie języka drugiego wykazują symplifikację, wielosłowie, oraz nadmierną generalizację, stwierdził pan Selinker.

 

Moglibyśmy powiedzieć, że pan Selinker ma osoby uczące się „drugiego języka” za idiosynkratyczne.

 

Kwestią musi być pana Selinkera osobiste wyczucie językowe, jako że tkanka nie tworzy rejonów „latentnych”; nie ma czysto „funkcjonalnych” lub „psychologicznych” połączeń neuronalnych które by można aktywować słowami obcej mowy. Uraz nie jest w stanie wytworzyć w mózgu struktur dla języka.

 

Idiosynkrazja może być cechą charakterystyczną w strukturze lub zachowaniu jednostki czy grupy, osobliwością usposobienia lub fizjologii, bądź niezwykłą reakcją indywidualną na pożywienie lub substancję.
(Słownik American Heritage® Języka Angielskiego, wydanie czwarte;
W INTERNECIE).

 

Mam tu coś, co nazywam naturalnym skojarzeniem.

 

A jeśli sprzedam czytelnikowi ten wolumin nonsensu, a on, zamiast przyprawiać sobie poważniejsze lektury od czasu do czasu rozdziałem, gdy jego umysł takiej relaksacji się domaga, niemądrze przedawkuje kilkoma rozdziałami za jednym posiedzeniem, zasłuży na zniesmaczenie, a nie będzie mieć kogo winić, tylko siebie.
PRZEMÓWIENIA MARKA TWAINA.

 

Trudnym jest albo i nawet niemożliwym wyobrazić sobie Marka Twaina, wprawnego autora, twierdzącego, nie mówisz jak ja, takoż jesteś w błędzie.

 

Każdy ma swój idiolekt. Słówko pochodzi od greckich idios, znaczącego własny, oraz lektikos, znaczącego zdolny mówić, lub dobry w mówieniu.

PRZESZUKIWANIE PERSEUSZ: IDIOS
PRZESZUKIWANIE PERSEUSZ: LEKTIKOS
WIKIPEDIA, IDIOLEKT

 

Selinker odnotował, iż w określonej sytuacji, wypowiedzi produkowane przez osobę uczącą się są różne od tych, jakie by wyprodukowali mówcy rodzimi, chcąc przekazać to samo znaczenie, rozwija WIKIPEDIA.

 

Emilia Dickinson jest kolejnym naturalnym skojarzeniem. Czy się lubi jej poezję, czy nie, któż stwierdzi, co Amerykanie wszyscy by powiedzieli czy napisali, aby „przekazać to samo znaczenie”?

 

ZAPRASZAM DO MOJEJ WITRYNY EMILII DICKINSON

 

The brain is wider than the sky,
For, put them side by side,
The one the other will include
With ease, and you beside.

 

The brain is deeper than the sea,
For, hold them, blue to blue,
The one the other will absorb,
As sponges, buckets do.

 

The brain is just the weight of God,
For, lift them, pound for pound,
And they will differ, if they do,
As syllable from sound.
EMILY DICKINSON, THE BRAIN IS WIDER THAN THE SKY.

*****

Zanalizujmy książkę Susan M. Gass i Larry Selinkera,
AKWIZYCJA JĘZYKA DRUGIEGO: KURS WPROWADZAJĄCY.

 

Zważajmy na językową pragmatykę, czyli myśl, co przynajmniej wielu Amerykan mogłoby mieć za dobre językowe wyczucie.

 

Morfologia nieperfektywna pojawia się wraz z duratywnymi oraz/lub statywnymi czasownikami (tj. dla czynności oraz stanów), a obejmuje potem stopniowo osiągnięcie/pomyślne ukończenie i czasowniki punktowe.

 

Książka podaje przykłady.

 

(7-33) She dancing (czynność)
(7-34) And then a man coming… (pomyślne ukończenie)
(7-35) Well, I was knowing that. (stan)
(7-36) Other boys were shouting ‘watch out’! (osiągnięcie).

 

Nie udaje mi się wymyślić takiego miejsca w USA — na wsi, w mieście, czy amerykańskim metropolis? — gdzie ludzie by uważali, że pomyślne ukończenie wymaga gramatycznego rozróżnienia względem osiągnięcia (tu są to odrębne próbki mowy).

 

Sprawa jest może w „czasownikach punktowych”, te jednak udało mi się znaleźć głównie dla JAPOŃSKIEGO lub SINGLISH. Nie znam japońskiego ani singlish, ale nie wierzę by angielski potrzebował „punktowych” czasowników.

 

Książka mówi, że studium rozpoczęto na dzieciach ośmioletnich, francuskich i holenderskich.

 

Uczniowie francuscy okazali się ogółem mniej sprawni niż holenderscy i nigdy nie osiągnęli etapu, w którym potrafiliby produktywnie użyć regularnej morfologii czasu przeszłego, mówi książka.

 

Łączyły się tu też czynniki transferu, jako że uczniowie wyglądali na predysponowanych bazowymi rozróżnieniami dla czasu i aspektu w ich systemie J1 do szukania podobnych różnic w inpucie J2, szczególnie dla rozróżnienia przeszłość/nie-przeszłość, gdzie holenderski jest bliższy angielskiemu (strona 209).

 

Tu moje ostatnie naturalne skojarzenie przychodzi z obrazkiem, podpisanym: Metodą jest: Próbuj dalej.

 

 

Studium trwało trzy lata. Jako prywatna nauczycielka zostałabym zwolniona, gdyby student nie był w stanie używać czasów przeszłych po szkolnym roku nauki.

 

Względem pomysłu na czas gramatyczny, co musi być pierwsze, jeżeli człowiek ma się nauczyć czasów poszczególnych, zapraszam do mojego netlogu gramatycznego.
Nie trzeba całego szkolnego roku.
ROZDZIAŁ 1. MOŻEMY PLANOWAĆ CZAS JAK W POLACH

*****

LINK: READ THIS IN AMERICAN ENGLISH

Reklamy

Zapraszam do komentowania

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s